به روز شده: 2 ساعت و 2 دقیقه قبل
کد مطلب: 43070
زمان انتشار: شنبه 1 آذر 1393 - 11:59:12

تشکیل بانک جامع اطلاعاتی از کودکان / چرا مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک تشکیل شد؟

تشکیل بانک جامع اطلاعاتی از کودکان / چرا مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک تشکیل شد؟
کودکان  - نشست بررسی پیمان‌نامه حقوق کودک توسط انجمن حقوق کودک و با همکاری انجمن علمی‌جامعه‌شناسی دانشکده علوم اجتماعی، شبکه یاری مرجع کنوانسیون حقوق کودک و معاونت اجتماعی فرهنگی شهرداری منطقه 3 برگزار شد.

به گزارش مهرخانه، در ابتدای این نشست دکتر سید حسن حسینی عضو هیئت علمی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران با طرح این سؤال که چرا باید در همه جوامع به کودکان، زنان و سالمندان توجه ویژه‌ای شود؟، گفت: برای شناخت هر پدیده‌ای باید روند تاریخی آن را بررسی کرد، طی قرن‌ها در جوامع اسپارت، یونان و غرب حق حیات کودکان در اختیار پدران بوده و حتی در رم باستان پدرها مجاز بوده‌اند که فرزند خود را بپذیرند یا او را بکشند.

وی ادامه داد: از قرن هجدهم میلادی توجه برخی از فلاسفه اروپایی و جامعه صنعتی نسبت به کودکان افزایش یافت، برخی از مهندسین ب وجدان، از جمله فردریک لوپره با دیدن حجم زیاد کار زنان و کودکان در کارخانه‌ها، به توصیف شرایط چگونگی زیست این افراد پرداختند. پس از پیروزی انقلاب فرانسه اولین اعلامیه حقوق بشر در 26 اوت 1789 ارائه شد و پس از آن در سال 1793 دولت فرانسه قانون تحصیل اجباری و رایگان کودکان را تصویب کرد.

گزارش استثمار کودکان در کارگاه‌های قالیبافی کرمان و تصویب اولین قانون حقوق کودک در ایران
حسینی با اشاره به اینکه تحولات در یک کشور صنعتی و پیشرفته طی قرن‌ها به‌وجود می‌آید، تصریح کرد: اولین قانون کار در کشور ما در سال 1302 هجری شمسی، وضع شد. بنا بر گزارش برخی از افراد در خصوص استثمار کودکان در کارگاه‌های قالیبافی کرمان به دولت وقت انگلیس، در 25 آذر 1302 اولین قانون حقوق کودک تصویب شد که بر اساس آن 8 ساعت کاری برای کودک، الزام استفاده کودک از تعطیلی‌های رسمی و "ممنوعیت کار برای پسران کمتر از 8 سال و دختران کمتر از 10 مصوب شد.

این جامعه‌شناس به خلأهای حقوق کودکان در کشور اشاره کرد و افزود: با گذشت 37 سال از پیروزی انقلاب اسلامی ‌و توجه ویژه به کودکان در قانون اساسی ایران، هم‌چنان برخی از کودکان ایرانی و افغانی مقیم در کشور از تحصیل محروم‌اند و بسیاری از کودکان در وضعیت نامطلوب و تحت عنوان کودکان خیابانی مشغول به کارهستند.

برساخت‌های فکری ما به کودکان با دنیای مدرن در تعارض است
استادیار دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران با بیان اینکه برساخت‌های فکری یا همان نوع نگاه ما به کودکان با دنیای مدرن در تعارض است، افزود: سازمان ملل متحد و تمام اندیشمندان 3- 2 قرن اخیر، بر حقوق انسانی اتفاق نظر داشته‌اند؛ حقوقی که بر اساس طبیعت و پایه‌های زندگی هر انسان اعم از حقوق زیستی، آموزشی، مسکن، اشتغال و درآمد ضروری است.

وی ادامه داد: در همه جوامع مردم باید یک مفهوم پایه‌ای و ساده فرهنگی را در نظر بگیرند که هر انسان صرف‌نظر از نژاد، دین و هر گونه گرایش، حقوقی دارد و قطعاً کودکان در مرحله اول آن قرار می‌گیرند. در طول تاریخ، کودک یک نیروی کار بوده است، اما امروزه حق شهروندی پیدا کرده است.

یک کودک بیش از آنکه به خانواده متعلق باشد، به جامعه تعلق دارد
حسینی تصریح کرد: یک کودک بیشتر از آنکه به خانواده متعلق باشد، به جامعه تعلق دارد. امکانات خانواده برای یک کودک صرف می‌شود تا پس از تحصیل و ورود به بازار کار، جامعه از خدمات او استفاده کند و تنها منزلت اجتماعی آن برای خانواده باقی می‌ماند، بنابراین جامعه نسبت به خانواده مسئولیت و وظایف بیشتری در برابر یک کودک دارد و باید در مسیری قرار گرفت که آینده‌سازان جامعه از مشکلات تغذیه‌ای، رفاهی، خشونت و سوءاستفاده جنسی به‌دور باشند.

لزوم توجه به ابعاد تربیتی، تغذیه‌ای و نیازهای کودک در قانون اساسی
عضو هیئت علمی‌ دانشگاه تهران با اشاره به اهمیت حقوق کودک در قانون اساسی گفت: قانون‌گذاران باید در تدوین قوانین ابعاد تربیتی، تغذیه‌ای و نیازهای کودک را در نظر بگیرند تا تبعات نامطلوب آن در جامعه کاهش یابد، بنابراین وقتی در جامعه‌ای ترس از پیری جمعیت وجود دارد، باید مشکلات و موانع پیش روی خانواده‌ها مرتفع شود تا با ازدیاد نسل، جمعیت جامعه جوان شود.

چرا مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک تشکیل شد؟
در ادامه این نشست منصور مقاره‌عابد؛ وکیل پایه یک دادگستری و کارشناس ارشد مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک و رییس سابق کانون اصلاح و تربیت گفت: تا سال 1388 هیچ مرجع حقوقی در حوزه کودک وجود نداشت و گزارش ادواری 5 ساله توسط وزارت امور خارجه انجام می‌گرفت؛ اگرچه پیش از آن نیز اقداماتی با عنوان تشکیل نهاد ملی حقوق کودک در ایران صورت گرفته بود، اما با توجه به پروسه طولانی آن تا تصویب مجلس شورای اسلامی، طرح مرجع ملی کنوانسیون حقوقی کودکان با مصوبه هیئت وزیران در دی ماه 88 ابلاغ شد.

وی ادامه داد: در تهیه گزارش ادواری سال 2010 تا 2015 متوجه مشکلات متعدد از جمله چگونگی ارائه اطلاعات، آمار، ارقام، کارکردها و در نتیجه دچار خودسانسوری شدیم. به دلیل برداشت‌های مختلف از مفاد پیمان‌نامه از جمله تبعیض، سن کودک، آموزش با کیفیت و آزادی بیان؛ کارگاه‌های آموزشی برای مسئولین و کارشناسان سازمان‌های مرتبط با حقوق کودکان براساس ملاحظات و تذکرات کمیته برگزار شد.

تدوین سند ملی حقوق کودکان
کارشناس ارشد مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک به تدوین سند ملی حقوق کودکان اشاره کرد و افزود: علاوه بر تدوین این سند از دیگر برنامه‌های مهم مرجع، می‌توان به برگزاری یک کنگره با چهار نشست علمی ‌با موضوع نقش رهبران دینی در پیشگیری خشونت علیه کودکان با محورهای تبعیض، غفلت و بی‌توجهی، ازدواج‌های زودهنگام و اجباری، آزار یا خشونت جنسی اشاره کرد.

تشکیل بانک جامع اطلاعاتی از تمامی ‌کودکان کشور
این حقوق‌دان با اشاره به اینکه این مرجع توسط وزارت دادگستری اداره می‌شود، افزود: مهم‌ترین برنامه در دست اجرای مرجع، تشکیل بانک جامع اطلاعاتی از تمامی ‌کودکان کشور برای کلیه سازمان‌های مرتبط با حقوق کودک است که با توجه به هزینه بالای آن، زمان‌بر، اما بسیار کارگشا خواهد بود.

وی ادامه داد: شماره تلفن تمامی‌ سرپرستان خانواده، تمام اطلاعات ثبت احوال کودکان، کودکان بی‌سرپرست و دانش‌آموزان موجود است، اما متأسفانه تعامل سازنده‌ای برای یک‌پارچه‌کردن این اطلاعات وجود ندارد، تعامل نهادها در موضوعات مشترک بسیار پایین و در ستادها از جمله ستاد مبارزه با مواد مخدر ناموفق است.

مقاره عابد تأکید کرد: با ساماندهی بانک جامع اطلاعاتی، کلیه اطلاعات مربوط به یک شخص خاص در هر شهری می‌تواند به راحتی در اختیارنهادها و سازمان‌های ذیربط قرار گیرد.

شیوا دولت‌آبادی؛ عضو هیئت مدیره انجمن حمایت از حقوق کودکان، در ادامه این نشست به سخنرانی پرداخت و گفت: احترام به حقوق هر فرد در واقع حرمت و شخصیت دادن به او است؛ حقوقی که بر اساس آن زندگی انسان را به یک زندگی شایسته‌تری تبدیل کند. با توجه به ابعاد چهارگانه جسمانی، عاطفی، معنوی و محیط زیستی در پیمان‌نامه حقوق کودک، نیازهای او مشخص می‌شود و هرگز نمی‌توان مغایر با نیازهای هر شخص، برای او قوانین حقوقی وضع کرد.

عدم‌ یکپارچگی در تعریف کودک در کشور
دولت‌آبادی ادامه داد: عدم رعایت حقوق کودکان مشکلات و معضلات نابه‌نجار، معلولیت و ناتوانی نسل‌های آینده را به دنبال خواهد داشت و این کودک نمی‌تواند به اعتلا و بالندگی کامل دست پیدا کند.
 
این فعال حقوق کودک یکی از مشکلات را عدم‌ یکپارچگی در تعریف کودک در کشور عنوان کرد و افزود: برای مثال یک دختر می‌تواند در 13 سالگی ازدواج کند، اما تا 18 سالگی نمی‌تواند درخواست طلاق بدهد؛ یعنی به نوعی در یک سنی مهجور و کودک است، اما در همان سن حق ازدواج، رانندگی و یا رأی دادن، دارد.

دختران در روستاهای دورافتاده اولین کودکانی هستند که از آموزش محروم می‌شوند
عضو هیئت مدیره انجمن حمایت از حقوق کودکان با اشاره به بدترین نوع تبعیض در ایران گفت: تبعیض میان کودکان در ماده دوم پیمان‌نامه عنوان شده است. در خانواده‌هایی که تبعیض جنسیتی وجود دارد، کودکان رنج بیشتری را متحمل می‌شوند. در کشور ما تبعیض بین دختران و پسران بسیار است. بنا بر آمار، در روستاهای دورافتاده با توجه به محدودیت‌های سنتی، دختران اولین کودکانی هستند که از آموزش محروم می‌شوند.

وی ادامه داد: در ماده سه وقتی از منافع عالیه کودک صحبت می‌شود، باید در نظر گرفته می‌شد که کدام والدین با چه سطح شعور و در کدام شرایط سخت می‌توانند تشخیص بدهند که منافع عالیه کودکشان چیست؟ آنچه مهم است باید مقصود ما از رعایت منافع عالیه کودک روشن می‌شد و اینکه چگونه به بزرگ‌ترها این منافع را می‌فهمانیم تا در این راه قدم بردارند.

دولت‌آبادی با اشاره به اینکه خانواده‌ها در شرایط سخت گسسته هستند، تأکید کرد: در بسیاری از خانواده‌ها کودک حضور پدر را به دلیل چند شغله بودن در خانه احساس نمی‌کند و یا به دلیل متارکه والدین، کودک تنها پدر یا مادر را در کنار خود دارد و این جدایی از والدین، موضوع قابل تأمل دیگری در بحث حقوق کودک است.

احترام به نظرات کودکان
این روانشناس تصریح کرد: یکی از موضوعاتی که برای رشد روانی کودکان حیاتی است، در ماده 12 این پیمان‌نامه مطرح شده و آن احترام به نظرات کودکان است. ما چه آموزه‌هایی را برای والدین داریم که به نظرات کودک احترام بگذارند؟؛ ما از فرزندسالاری صحبت می‌کنیم، اما در بسیاری از مواقع آرزوهای خود را به کودکانمان تحمیل می‌کنیم و اگر مشکلی باشد اصلاً جایی برای اظهارنظر کودک وجود ندارد. آیا یک کودک کار درباره اینکه نمی‌خواهد کار کند اجازه اظهارنظر دارد؟ اینها مواردی از مفاد پیمان‌نامه است که برای چارچوب‌های تربیتی ما لوکس و غیرقابل دسترس است، اما رعایت آنها الزامی‌ و حائز اهمیت است.

گوش نکردن به حرف‌های کودکان و نظر نخواستن از آنها؛ مهم‌ترین حقوق مغفول کودکان
فاطمه قاسم‌زاده؛ عضو انجمن پویا به عنوان آخرین سخنران این نشست با اشاره به اهمیت نظرخواهی از کودکان گفت: طی تحقیقی که چند سال پیش در یونیسف انجام شد، از بچه‌ها خواسته شد که مهم‌ترین حقوق خود را که به آن توجهی نشده است، عنوان کنند. بنا بر نتایج این تحقیق، گوش نکردن به حرف‌های کودکان و نظر نخواستن از آنها؛ مهم‌ترین حقوق مغفول کودکان اعلام شد.

رئیس هیئت مدیره گروه تلاشگران (شبکه یاری کودکان کار) ادامه داد: همچنین در انجمن پویا طی یک پرسشنامه از 478 نفر نوجوان 13 تا 18 سال که برای کارگاه‌های حقوق کودک انجمن ثبت‌نام کرده بودند، خواسته شد که حقوق خود در خانواده، مدرسه و جامعه و آنچه می‌خواهند داشته باشند را بیان کنند و همچنین بگویند که در مقابل این حقوق چه مسئولیتی دارند.

کودکان کمترین توقع را از جامعه و بیشترین توقع را از خانواده دارند
وی ادامه داد: در نتایج این تحقیق اکثر نوجوانان کم و بیش از حقوق خود آگاه بودند، اما کمترین توقع را از جامعه و بیشترین توقع را از خانواده داشتند. همچنین با مسئولیت خود آشنایی نداشتند. بهره‌مندی از هر حقی نیازمند پاسخ‌گویی به یک مسئولیت است؛ یعنی حق در برابر مسئولیت است و این موضوع یک‌جانبه نیست که کودکان حق داشته باشند، اما از مسئولیت‌های خود آگاه نباشند.

قاسم‌زاده با بیان این مطلب که سطح احترام به حقوق دیگران در نوجوانان پایین است، گفت: برای مثال دو کودک یکی به‌دنبال انجام تکالیف مدرسه و دیگری در صدد تماشای برنامه مورد علاقه خود است که هر دو حق طبیعی آنها بشمار می‌رود، اما این تداخل مانع یکدیگر است. کودکان نمی‌دانند با این مسئله چگونه برخورد کنند و هرکدام از آنها سعی می‌کنند به نفع خود عمل کنند.

تداخل مفهوم حق و خواسته در نگاه کودکان
وی با اشاره به تداخل مفهوم حق و خواسته در نگاه کودکان گفت: ما به کودکان و نوجوانان تفاوت خواستن و حق را آموزش می‌دهیم؛ خواسته تمایلی در درون همه انسان‌هاست که تحقق آن الزام‌آور نیست، اما حق نیازیست که تحقق آن لازم است و عدم اجرای آن به رشد و سلامت کودک آسیب می‌رساند.

کودکان چه حقوقی برای خود قایل‌اند؟
عضو انجمن پویا در ادامه به حقوقی که کودکان در خانواده برای خود قایل بودند اشاره کرد و افزود: حق اظهارنظر در خانواده، داشتن اوقات فراغت، ازدواج در نوجوانی، تعامل با جنس مخالف، عدم مقایسه بین کودکان، عدم تبعیض، تنها نبودن در خانه، گردش فردی با دوستان، تنفس در هوای سالم، گوش کردن به موسیقی، داشتن موبایل، تبلت و وسایل ارتباط جمعی، انتخاب ساعت خواب و مسافرت؛ برخی از حقوقی است که کودکان برای خود در خانواده لازم می‌دانند.

قاسم‌زاده ادامه داد: کودکان در مدارس حقوقی همچون اعتراض، داشتن مشاور، زنگ تفریح، داشتن یک فضای باز برای بازی، ورزش، گردش علمی، برخورداری از امکانات آموزشی و در جامعه، امنیت، شادی، کار، تحصیل، امکانات اوقات فراغت ارزان و رایگان، هوای سالم و آزادی را حق خود می‌دانند.

کلید واژه: کودکان - حقوق کودکان
کد مطلب: 43070
زمان انتشار: شنبه 1 آذر 1393 - 11:59:12
نظرات
هیچ نظری درباره این مطلب تا کنون به ثبت نرسیده است.
فرم ارسال نظر

نام (اختیاری)

پست الکترونیک (اختیاری)  

آدرس وب سایت یا وبلاگ

نظر شما  

لطفا حاصل عبارت را در باکس مقابل وارد نمایید:

 = 9-3

دیگر مطالب