تنظیمات
قلم چاپ اندازه فونت
Print چاپ مطلب
ایران در خنثی کردن تهدیدات پیش روی خود موفق عمل کرده است
شنبه 18 خرداد 1392 - 16:46:26 |  حقوق بشر  > جهان

کارشناس مسائل ایران در مؤسسه واشنگتن گزارشی مفصل را در مورد استراتژی ایران در قبال تهدیدات پیش روی خود منتشر کرده و ایران را در خنثی کردن این تهدیدات موفق توصیف کرده است.
ایران در خنثی کردن تهدیدات پیش روی خود موفق عمل کرده است

به گزارش تسنیم به نقل از اندیشکده مؤسسه واشنگتن، ایران پس از انقلاب اسلامی و به طور خاص پس از حمله آمریکا به افغانستان و عراق، در معرض تهدیدات جدی در داخل و خارج قرار گرفته است که استراتژی تهران برای خنثی کردن این تهدیدات تا کنون کارآمد بوده است.

بازگشت اصول‌گرایان در سال 2005 به قدرت پس از پیروزی ظاهری اصلاح طلبان در دوره پیش از آن برای بسیاری از کارشناسان مسائل ایران تعجب برانگیز بود. کسانی که متقاعد شده بودند جمهوری اسلامی به سمت یک دولت دموکراتیک‌تر در حال گذار است. با این همه حکومت ایران توانست اصلاح طلبانی را که در انتخابات ریاست جمهوری 1997 روی کار آمدند به حاشیه برانند، حتی در زمانی که با تهدیدی همچون آمریکا رو‌به‌رو بود که پس از این انتخابات عراق و افغانستان را به اشغال خود درآورد. حکومت ایران در سال 2009 تهدید دیگری را خنثی کرد. جنبش اپوزیسیونی که پس از انتخابات ریاست جمهوری سال 2009 شکل گرفت، به خوبی از جانب حکومت کنترل شد. همچنین پس از آغاز بهار عربی در کشورهای عربی در سال 2011، که منجر به سرنگونی حکومت‌های مختلفی در جهان عرب شد، تهران به خوبی توانست اوضاع داخلی را کنترل کند. هیچ تظاهراتی در شهرهای ایران در این دوره برگزار نشد و حکومت ایران در مقابل این تغییر و تحولات جدی در منطقه بدون تزلزل و ناآرامی پابرجا باقی ماند.

چگونه جهوری اسلامی ایران در برابر بحران‌های بسیاری که از سال 1997 تا کنون با آنها مواجه بوده، ایستادگی کرده است؛ از جمله بن‌بستی که با جامعه بین‌الملل در قبال برنامه هسته‌ای ایران وجود دارد؟ حکومت چگونه تهدیدات پیش روی قدرت خود را خنثی می‌کند؟ در تحلیلی استراتژی‌های رهایی پیچیده ایران، به هر دوی این مسائل برمی‌خوریم. همانند دیگر حکومت‌های مشابه خود جمهوری اسلامی هم ترکیبی از تاکتیک‌ها و عوامل را برای خنثی کردن تهدیدات به کار می‌بندد، از جمله استمداد از ایدئولوژی انقلابی خود و مشروعیت مذهبی و همچنین روش‌های مستقیم‌تری همچون تبلیغات، سیاست‌های اجتماعی، نظارت و بررسی دقیق، قوه قهریه، سنجش چالش و همکاری.

برای مقابله با تهدیداتی که از پایین متوجه حکومت می‌شود، استفاده از نیروی بسیج، یک شبکه اجرایی گسترده مردمی، شبهه نظامی و حرفه‌ای، در دستور کار قرار می‌گیرد. افزایش سرمایه گذاری روی بسیج و دیگر دستگاه‌های اجتماعی امنیتی یکی از عوامل اصلی توانمندی تهران برای خنثی کردن جنبش سبز در سال 2009 بود.

برای خنثی کردن تهدیدات از بالا (مثل کودتا)، حکومت یک ساختار نظامی موازی را به نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تشکیل داده است که در کنار نیروی نظامی متعارف آن قرار می‌گیرد. اتکای این نهاد بر دکترین مذهبی، نظارت دقیق و کامل و فعالیت‌های اقتصادی توان کنترلی آن را بالا برده است.

به منظور مقابله با تهدیدات خارجی، جمهوری اسلامی حضور خود در سراسر جهان را گسترش داده است، به ویژه در حیاط‌ خلوت‌ دشمنان شناخته شده خود. نیروی قدس سپاه پاسداران، یکی از ابزارهای پیشبرد این سیاست است که به منظور ایجاد یک جبهه مقاومت که می‌تواند آمریکا و اسرائیل را به چالش بکشد به کار گرفته می‌شود. این ابزار همچنین کشورهای مذکور را از حمله به ایران باز می‌دارد. قرابت‌های ایدئولوژیک و انگیزه‌های اقتصادی از جمله مؤلفه‌های حکومت برای جلب حمایت‌های خارجی است، چه به صورت انفرادی یا در قالب شبکه‌های گسترده‌تری همچون حزب‌الله.

البته باید توجه داشت مشکلات اقتصادی هم چون افزایش بی‌کاری، ضعف مدیرییت و همچنین مشکلات سیاسی مختلف جمهوری اسلامی را در معرض چالش‌های جدی‌تری قرار داده است. در این فضای به وجود آمده، حکمت باید میان پذیرش تغییر و تحولات اجتماعی یا مهیا شدن برای ناآرامی دیگر یکی را انتخاب کند. هر چند که احتمال و زمان چنین ناآرامی را به هیچ وجه نمی‌توان به قطع مشخص کرد، اما بسیاری از کارشناسان بر این باورند که اگر تهران در آینده‌ای نزدیک اصلاحات و تغییرات عمده‌ای ایجاد نکند، این ناآرامی‌ها آغاز خواهند شد.

تهران در برخورد با تهدیدات خارجی از طریق ترکیب کردن دیپلماسی عمومی، جنگ‌های نامتقارن و اقدامات بازدارنده، مانع دخالت‌های خارجی در ایران شده است. ایران نفوذ خود را در جهان اسلام و کشورهای در حال توسعه افزایش داده است، که در بخشی از این تلاش‌ها به تقویت گروه‌های محلی که با منافع ملی ایران همخوانی دارند، پرداخته است. در چند سال گذشته استراتژی تهران به میزان قابل توجهی تهدیدات داخلی و خارجی را خنثی کرده است؛ از جمله جلوگیری از کودتا، مداخله خارجی، انقلاب‌های رنگی و .... . با این حال باید توجه داشت که تغییر شگرف فضای اجتماعی سیاسی ایران، می‌تواند چالش‌های جدی دیگری را پیش روی جمهوری اسلامی ایران پدید آورد.


کلیه حقوق مادی و معنوی این مطلب متعلق به ستاد حقوق بشر در ایران است.

چاپ شده در تاریخ یکشنبه 17 آذر 1398 - 20:02:03 از آدرس: